• รถไฟสายหลังคาโลก : รถไฟสายชิงไห่-ทิเบต
• ทางรถไฟสายชิงไห่-ทิเบต หรือ ชิงซั่งเถื่ยลู่ เป็นเส้นทางรถไฟบนที่ราบสูงที่สูงที่สุดและยาวที่สุดของโลก ทดลองใช้จริงเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 เริ่มต้นเดินทางจากเมืองซีหนิง เมืองเอกของมณฑลชิงไห่ ถึงปลายทางเมืองลาซา เมืองเอกของเขตปกครองตนเองทิเบต ใช้เวลาเดินทาง 26 ชั่วโมง 23 นาที บนเส้นทางมีสถานีรถไฟสูงที่สุดในโลกคือ ถังกู่ลา-ซาน จุดสูงสุดที่ทางรถไฟสายนี้ สูงจากระดับน้ำทะเล 5,072 เมตร
• ซึ่งก่อนหน้านี้ ทางรถไฟจากเมืองซีหนิงถึงโกลมุดนั้น เปิดใช้งานมาแล้วกว่า 20 ปี จากเมืองโกลมุด หรือที่ จีนเรียกว่า เก๋อเอ่อร์มู่ เข้าไปยังกรุงลาซา ระยะทางยาว 1,142 กิโลเมตรนั้น เพิ่งจะเปิดใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2549
• เส้นทางรถไฟช่วงนี้ มีความยากลำบากในการสร้างอย่างมาก เพราะนอกจากจะต้องวางรางผ่านพื้นที่หนาวเย็น และสูงจากระดับน้ำทะเลมาก ทำให้ออกซิเจนในอากาศมีน้อยกว่าปกติ เป็นอุปสรรคต่อการทำงานของมนุษย์และเครื่องจักรแล้ว ระยะทางมากกว่า 500 กิโลเมตร ยังเป็นพื้นที่ที่เป็นดินน้ำแข็งตลอดปี ทำให้ผิวดินไม่เสถียร เพราะดินน้ำแข็งชั้นบนจะละลายเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นในฤดูร้อน ชั้นดินจะอ่อนเหลวเป็นโคลน เป็นผลให้รางรถไฟโก่งงอเป็นลูกคลื่น นอกจากนี้ พื้นที่ในแถบที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต ยังเป็นพื้นที่ที่อ่อนไหวเปราะบางต่อสิ่งแวดล้อมทั้งในส่วนของธรรมชาติและวิถีชีวิตของสัตว์ป่า
• แต่แล้วก็ไม่พ้นความพยายามของชนชาวจีน ที่มีสติปัญญาและความมุ่งมั่น ใช้เวลาศึกษาและหาทางแก้ปัญหาเป้นแรมปี ที่สุด งานก่อสร้างทางรถไฟระยะที่สอง จากเมืองเก๋อเอ่อร์มู่เข้าสู่งกรุงลาซา ก็เริ่มขึ้นอย่างเป็นทางการในวันที่ 29 มิถุนายน ค.ศ. 2001 ใช้เวลาในการก่อสร้างเพียง 5 ปีก็เสร็จสิ้นลง เร็วกว่ากำหนดเดิมที่ตั้งไว้ถึงหนึ่งปี

• ทางรถไฟสายนี้ เป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลกยุคใหม่ รวมที่สุดและความมหัศจรรย์ไว้หลายประการไว้ด้วยกันคือ
1.เป็นเส้นทางรถไฟ ที่อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลมากที่สุดในโลก โดยระยะทางที่อยู่สูงกว่า 4,000 เมตร มีความยาวกว่า 960 กิโลเมตร จุดสูงที่สุด ที่ช่องเขาถังกู่ลา มีความสูงถึง 5,072 เมตรจากระดับน้ำทะเล
2.เป็นเส้นทางรถไฟบนที่ราบที่ยาวที่สุดในโลก โดยมีความยาวถึง 1,142 กิโลเมตร จากเมือง เก๋อเอ่อร์มู่ มณฑลชิงไห่ จนถึงเมืองลาซาของทิเบต
3.เป็นเส้นทางรถไฟ ที่วิ่งผ่านพื้นที่ดินน้ำแข็งตลอดกาล ที่ยาวที่สุดในโลก กล่าวคือระยะทางที่ต้องผ่านพื้นที่ดินน้ำแข็ง มีความยาวถึง 550 กิโลเมตร
4.อุโมงค์ของเส้นทางรถไฟที่ภูเขาเฟิงหั่วซาน เป็นอุโมงค์ที่อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลมากที่สุด โดยมีความสูงถึง 4,905 เมตร จากระดับน้ำทะเล
5.อุโมงค์ที่ภูเขาคุนหลุน (คุนหลุนซานซุ่ยเต้า) เป็นอุโมงค์ที่ยาวที่สุด โดยมีความยาวทั้งสิ้น 1,686 เมตร
6.สถานีถังกู่ลาซาน เป็นสถานีรถไฟที่สูงที่สุดในโลก โดยมีความสูง 5,068 เมตรจากระดับน้ำทะเล แต่เป็นสถานีที่ไม่มีผู้โดยสารขึ้น-ลง เพราะสูงจนไม่มีชุมชนอาศัยอยู่ มีแต่อุปกรณ์และเครื่องมือสำหรับเจ้าหน้าที่การรถไฟจีนใช้ในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินเท่านั้น
7.สถานีชว่อน่า ที่ความสูง 4,595 เมตร ตั้งอยู่ริมทะเลสาบชว่อน่า ทะเลสาบน้ำจืดที่สูงที่สุดของโลก แต่ที่สำคัญคือเป็นต้นกำเนิดของ “นู่เจียง” หรือ สาละวิน ซึ่งไหลออกไปออกทะเลอันดามันที่มะละแหม่ง เมืองเอกของรัฐมอญที่ในอดีตเป็นอาณาจักรมอญที่ยิ่งใหญ่
8.สถานีทงเทียนเหอ ที่ความสูง 4,600 เมตร สถานีนี้ตั้งอยู่ใกล้จุดกำเนิดของแม่น้ำแยงซีเกียง ซึ่งชาวทิเบตเรียก “ทงเทียนเหอ” แปลว่า สายธารจากสวรรค์ บริเวณนั้น มีกองหินประดับธงมนตราตั้งอยู่โดดเด่น ด้วยถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของชาวทิเบต ชนชาติที่เคารพบูชาน้ำในฐานะที่เป็นบ่อเกิดชีวิต และเป็นเส้นทางนำพาดวงวิญญาณของพวกเขาไปสู่สรวงสวรรค์
9.สะพานชิงสุ่ยเหอเท่อต้าเฉียว เป็นสะพานรถไฟผ่านดินบนน้ำแข็งบนที่ราบสูงที่ยาวที่สุดในโลก โดยมีความยาวถึง 11.7 กิโลเมตร เพราะสูงกว่า 4,600 เมตร หน้าหนาวอุณหภูมิต่ำสุดถึง -30 องศาเซลเซียส ปริมาณออกซิเจนลดถง 40% ทว่าอุดมด้วยสัตว์ป่านานาชนิด เช่น จามรีป่า จิ้งจอกหิมะฯลฯ วิศวกรรถไฟจีนจึงสร้างทางรถไฟยกระดับกหรือสะพานรถไฟ เพื่อไม่ให้กีดขวางเส้นทางอพยพย้ายถิ่นของสัตว์ป่า โดยทำช่องใต้สะพานไว้ให้สัตว์ลอดไปมาได้อย่างอิสระ และยังแก้ปัญหาการวางรางบนดินน้ำแข็งอีกด้วย
10.เป็นเส้นทางรถไฟบนที่ราบสูงที่แล่นเร็วที่สุดึง 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ที่สำคัญคือเป็นการสร้างทางรถไฟในภูมิประเทศที่ยากลำบากสุด ทั้งความสูงของพื้นที่และปริมาณออกซิเจนเบาบางมาก แต่ทำสติติไม่มีการเสียชีวิตของกรรมกรระหว่างก่อสร้างทางเลย ทางการจีนอ้างว่า เส้นทางรถไฟสายชิงไห่-ทิเบต นี้ได้รับการขนานนามจากสังคมโลกว่า “เป็นวิศวกรรมโยธาที่ยิ่งใหญ่เทียบเท่ากำแพงเมืองจีน”

• รถไฟสายชิงไห่-ทิเบต เป็นรถไฟที่วิ่งผ่านจุดกำเนิดแม่น้ำสายสำคัญของโลกถึง 5 สายคือ หวงเหอ แยงซีเกียง โขง สาละวิน และพรหมบุตร ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นต้นธารอารยธรรมสำคัญของโลก คืออารยธรรมจีนและอินเดีย รองลงมาคืออารยธรรมมอญ ขอม ล้านช้าง และไทใหญ่ แต่ที่สำคัญคือ เส้นทางรถไฟสายชิงไห่-ทิเบต สร้างขนานไปกับเส้นทางโบราณที่มองโกลเคยส่งกองทัพเข้าควบคุมทิเบตสมัยราชวงศ์หยวน เมื่อราว 700 ปีก่อน นำพาจอมข่านแห่งมองโกลไปเลื่อมใสศรัทธาผู้นำสูงสุดทั้งทางโลกและทางธรรมของทิเบต จนยกย่องให้เป้น “ทาไลลามะ” แปลว่า ปรมาจารย์ฝ่ายพุทธ ผู้มีความรู้ดั่งมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ นอกจากนั้น เส้นทางนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางสายไหมสายใต้ จึงเป็นที่สนใจของผู้นำจีนมาตั้งแต่สมัยท่านซุนยัตเซ้น เจียงไคเช็ก จนถึงยุคประธานเหมาเจ๋อตง

• เส้นทางรถไฟ
• การนั่งรถไฟไปทิเบต สามารถเริ่มได้หลายจุด คือ
1.เริ่มต้นจากปักกิ่ง ไปลาซา ใช้เวลา 48 ชั่วโมง
2.เริ่มต้นจากเฉิงตู ไปลาซา ใช้เวลา 45 ชั่วโมง
3.เริ่มต้นจากซีอานไปลาซา ใช้เวลา 35 ชั่วโมง
4.เริ่มต้นจากซีหนิง ไปลาซาใช้เวลา 26 ชั่วโมง

• เตรียมตัวเมื่อต้องอยู่บนรถไฟ : ไม่ว่าคุณจะเลือกใช้เส้นไหนเป็นเมืองต้นทางในการขึ้นรถไฟ สิ่งที่แทบไม่ต่างกันคือ ต้องใช้เวลาอยู่บนรถไฟเป็นเวลานาน เพราะฉะนั้น การเตรียมหากิจกรรมที่ชอบทำเพื่อฆ่าเวลาได้ด้วย สิ่งที่ควรปฏิบัติคือ
1.อย่าเน้นนอนเอาแรง หรือนอนขลุกอยู่บนเตียงตลอด เพราะยิ่งนอนมากจะยิ่งซมกับอาการแพ้ที่สูง ควรลุกเดินสลับออกไปถ่ายรูป หรือชมวิวบ้าง
2.เตรียมหนังสือ แมกกาซีน หรือเพลงไปฟังจะได้ไม่เบื่อ
3.ควรสวมใส่เสื้อผ้าสบายๆ จะเหมาะมากกว่า เพราะต้องนั่งรถไฟเป็นเวลานาน
4.อย่าลืมเตรียมขนมขบเคี้ยว กระบอกน้ำส่วนส่วนตัว บนรถไฟมีน้ำร้อนไว้บริการตลอดเวลา
5.สามารถเสียบปลั๊กใช้คอมพิวเตอร์ หรือชารจ์แบตเตอรี่ได้