พุทธศักราช 2521 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเสด็จเยี่ยมราษฎรหมู่บ้านพระบาทห้วยต้ม ทอดพระเนตรเห็นสภาพพื้นที่และชีวิตความเป็นอยู่ที่แร้นแค้นขาดแคลน มีเด็กเล็กที่เป็นโรคขาดสารอาหารจำนวนมาก ประกอบกับมีชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยงซึ่งอพยพมาจากจังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นจำนวนมาก ซึ่งถือว่าเป็นหมู่บ้านที่มีชนเผ่ากะเหรี่ยงรวมตัวกันมากที่สุดของภาคเหนือและมากที่สุดของประเทศไทย โดยวิถีชีวิตของเผ่ากะเหรี่ยงมีอาชีพทำนาทำไร่ ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาการตัดไม้ทำลายป่าและยังมีการลักลอบปลูกฝิ่น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงทอดพระเนตรเห็นปัญหาที่เกิดขึ้นและเพื่อลดการตัดไม้ทำลายป่า พระองค์ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโครงการหลวงขึ้นเป็นโครงการหลวงส่วนพระองค์เมื่อ พ.ศ. 2521 โดยมีคณาจารย์และข้าราชการาจากหน่วยงานต่างๆ เป็นอาสาสมัครดำเนินงานวิจัยพืชเมืองหนาว เพื่อให้ชาวเขาหันมาปลูกพืชทดแทนฝิ่นและมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ต่อมาในเดือนเมษายน พ.ศ. 2535 โครงการหลวงจึงได้จดทะเบียนเป็นมูลนิธิโครงการหลวงโดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นนายกกิตติมศักดิ์ในปัจจุบัน
     ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงพระบาทห้วยต้ม ตั้งอยู่ตำบลนาทราย อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน มีพื้นที่รับผิดชอบ 24,084.93 ไร่ ครอบคลุม 8 หมู่บ้าน ประชากรประมาณ 9,000 คน 1,760 ครัวเรือ ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นที่ราบสลับเนินเตี้ย ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวกะเหรี่ยงซึ่งเคร่งครัดถือปฏิบัติมังสวิรัต และมีคนเมืองรวมอยู่บ้าง
การเดินทาง
   จากตัวเมืองเชียงใหม่มุ่งหน้าจังหวัดลำพูน ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 106 ถึงอำเภอลี้ให้เลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 1087 ตรงไปถึง กม. 7 ให้เลี้ยวซ้ายเข้าไปประมาณ 173 กิโลเมตร หากเดินทางมาจากกรุงเทพฯ สามารถใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) ถึงอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 106 และเลี้ยวซ้ายอีกครั้งเข้าทางหลวงหมายเลข 1087
หมายเหตุ.- ใช้รถยนต์ได้ทุกประเภทหรือใช้บริการรถยนต์รับจ้าง จุดจอดในตัวเมืองอำเภอลี้ ราคาค่าโดยสารคนละ 20 บาท
กิจกรรมท่องเที่ยว
   - ชมแปลงทดลองและสาธิตพืชผัก ไม้ผล ไม้ดอก ภายในศูนย์ฯ
   - ชมวิถีชีวิตชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยง และภูมิปัญญาท้องถิ่น อาทิ การทอผ้าแบบทอมือโบราณ การขุดศิลาแลง การทำเครื่องเงิน
   - ชมวัดพระบาทห้วยต้ม พระมหาธาตุเจดีย์ศรีเวียงชัย วัดพระพุทธผาหนาม วัดบ้านปาง
ท่องเที่ยวศึกษาธรรมชาติ
   - อุทยานแห่งชาติแม่ปิง ภายในมีแหล่งท่องเที่ยว อาทิ แก่งก้อ น้ำตกก้อหลวง ถ้ำยางวี ทุ่งกิ๊ก ผาดำ-ผาแดง
ของฝาก
   - หัตถกรรมจักสาน อาทิ ตะกร้า ด้ง เสื่อ
   - เครื่องประดับประเภทเครื่องเงิน อาทิ สร้อยคอ กำไล แหวน
   - ผ้าทอมือโบราณ อาทิ เสื้อ กางเกง ผ้าถุง กระเป๋าสะพาย ผ้าห่ม
ที่พัก + ร้านอาหาร
   - ไม่มีบ้านพักรับรองบริการภายในศูนย์ฯ แต่มีบริการให้ยืมเต็นท์และถุงนอนฟร
ี   - ไม่มีร้านอาหารบริการภายในศูนย์ฯ แต่มีร้านอาหารมังสวิรัติอยู่ในหมู่บ้าน
สถานที่ติดต่อ
    ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงพระบาทห้วยต้ม บ้านผาลาด ต.นาทราย อ.ลี้ จ.ลำพูน 51110 โทร. 0-5351-8059