อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป มีพื้นที่ครอบคลุมในท้องที่ตำบลดุซงยอ ตำบลบาลิซา ตำบลเฉลิม ตำบลมะเรือโบตก ตำบลตะมะยูง ตำบลซากอ ตำบลศรีบรรพต ตำบลเชิงคีรี อำเภอจะนะ อำเภอระแงะ อำเภอรือเสาะ อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส ลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูงสลับซ้อน สภาพป่าอุดมสมบูรณ์ประกอบด้วยป่าดงดิบชื้น เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด และมีจุดเด่นที่น่าสนใจ เช่น น้ำตกไอร์กือดอ น้ำตกไอร์ลากอ เป็นแหล่งธรรมชาติที่สวยงามของจังหวัดนราธิวาส เนื้อที่ประมาณ 180,518 ไร่
ลักษณะภูมิประเทศ
เป็นภูเขาสูงหลายลูกสลับซับซ้อน เรียงตัวจากทิศเหนือถึงทิศใต้มีความสูงชันพื้นที่บางส่วนเป็นพื้นที่ราบบริเวณเดิน ที่เหมาะแก่การปลูกพืช ยอดเขาสูงสุดโครงการนี้ คือ ยอดเขาแมะแต
ทิศเหนือ จดตำบลโลหะ อำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส
ทิศใต้ จดตำบลดุซอยอ อำเภอจะแนะ จังหวัดนราธิวาส
ทิศตะวันออก จดตำบลเฉลิม ตำบลกาลิซา อำเภอระแงะ
ทิศตะวันตก จดตำบลมะยูง ตำบลซากอ ตำบลศรีบรรพต ตำบลเชิงคีรี อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส
พันธุ์ไม้และสัตว์ป่า
สภาพป่าโครงการฝั่งขวาแม่น้ำสายบุรีโดยทั่วๆ ไปค่อนข้างสมบูรณ์ เป็นป่าดงดิบชื้น มีไม้ใหญ่ขึ้นปกคลุมโดยทั่วไป สภาพป่าตอนบนตลอดแนวเทือกเขา อยู่ในสภาพที่ดีเขียวชะอุ่มตลอดปี ชนิดไม้ที่สำคัญ ได้แก่ ไม้หลุมพอ ยาง ตะเคียนทอง และตะเคียนชนิดต่าง ๆ เป็นต้น
เนื่องจากป่าโครงการฝั่งขวาแม่น้ำสายบุรี เป็นป่าดงดิบชื้นมีฝนตกตลอดปี สัตว์ป่าชนิดต่างๆ อาศัยอยู่เป็นจำนวนมากซึ่งประกอบด้วย สัตว์ป่าประเภทเลี้ยงลูกด้วยนม เช่น ลิง ค่าง เก้ง กระจง กวาง เม่น นางอาย ชะอม พญากระรอก เป็นต้น สัตว์ป่าประเภทมีปีก เช่น นกเงือก นกขุนทอง นกเหี่ยว นกดุเห่วา เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีสัตว์น้ำต่างๆ อีกมาก
สถานที่ท่องเที่ยว
น้ำตกชีโป เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ มี 7 ชั้น ชั้นที่ 7 เป็นชั้นที่สวยงามที่สุด สายน้ำแผ่กว้างสวยงามอาบเต็มหน้าผาสูงประมาณ 30 เมตร ลงสู่แอ่งน้ำเบื้องล่าง สามารถเล่นน้ำได้ น้ำตก ชีโปเป็นต้นน้ำของลำห้วยที่ชาวบ้านนำไปใช้ปลูกลองกองรสดี น้ำตกชั้นแรกอยู่ไม่ไกลจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ มีแอ่งน้ำกว้างที่เกิดจากการสร้างฝายกั้นน้ำ จากที่ทำการอุทยานแห่งชาติมีทางเดินขึ้นสู่น้ำตกชั้นต่าง
น้ำตกไอร์กอดอ เป็นน้ำตกสวยงามมาก เป็นน้ำตก 7 ชั้น ความสูงประมาณ 200-300 เมตร ตั้งอยู่ในพื้นที่ หมู่ที่ 1 ตำบลศรีบรรพต อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส
น้ำตกยากาบองอ เกิดจากลำธาร 2 สายไหลมาบรรจบกันแล้วตกลงจากหน้าผาสูงชันประมาณ 60 เมตร มีความงดงามมาก โดยเฉพาะในหน้าฝน
การเดินทาง
รถยนต์ ด้านทิศตะวันออก ของป่าโครงมีเส้นทางคมนาคม จากอำเภอรือเสาะ ถึงบ้านกาลกะเว จากบ้านกาลอกาเวมีเส้นทางไปถึงบ้านไอย์ตุ้น และบ้านไอร์เจี้ย ซึ่งอยู่ติดกับบริเวณป่า เส้นทางดังกล่าวสามารถเข้าสู่ทางใหญ่ ถึงอำเภอรือเสาะได้ ด้านทิศตะวันออกเส้นทางใหญ่จากอำเภอระแงะ ถึงบ้านดุซงยอ บ้านไอร์กรอส ระหว่างทางมีเส้นทางแยกเข้าป่าหลายสาย ซึ่งนับว่า ป่าแปลงนี้ มีการคมนาคมถนนหนทางเกือบรอบป่า ซึ่งสะดวกในการเข้าตรวจสอบควบคุม และดำเนินการจัดตั้งสถานที่ราชการ หน่วยงานของป่าไม้
สถานที่ติดต่อ
อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป หมู่ 3 ต.เฉลิม อ.ระแงะ จ.นราธิวาส 96130