อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาวเดิมชื่อ อุทยานแห่งชาติคลองเพรา มีพื้นที่ในเขตป่าละอุ่น และป่าราชกรูด จังหวัดระนอง และป่าทุ่งระยะ ป่านาสัก ป่าเขาตังอา ป่าคลองโชน ป่าพะโต๊ะ ป่าปังหวานและป่าปากทรง จังหวัดชุมพร มีเนื้อที่ประมาณ 800 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 500,000 ไร่ ได้จัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2543
ลักษณะภูมิประเทศ
   เป็นเทือกเขาสลับซับซ้อนมีที่ราบน้อยมาก เทือกเขาเป็นทิวยาวในแนวเหนือ–ใต้ ประกอบด้วย เขาแดน เขาห้วยเสียด เขานมสาว ยอดเขาที่สูงที่สุด คือ ยอดเขานมสาว มีความสูง 1,089 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง สันเขาที่เป็นแนวยาวนี้เป็นเส้นแบ่งเขตจังหวัดระนอง กับจังหวัดชุมพร และเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่สำคัญ เช่น คลองสวี คลองเพรา คลองตะโก และคลองหลังสวน ในจังหวัดชุมพร คลองละอุ่น คลองระวิ คลองหาดส้มแป้น คลองบางริ้น คลองหงาว และคลองราชกรูด ในจังหวัดระนอง
ลักษณะภูมิอากาศ
   สภาพภูมิอากาศ อยู่ในเขตลมมรสุม ในฤดูฝนจะมีฝนตกชุกระหว่างเดือน พฤษภาคม - ธันวาคม ช่วงที่เหมาะสำหรับการท่องเที่ยว คือ ในช่วงฤดูร้อนระหว่างเดือนมกราคม - เมษายน
พันธุ์ไม้และสัตว์ป่า
   สภาพป่าในเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว เป็นป่าดิบชื้น มีต้นไม้ใหญ่ ไม้มีค่าและไม้พื้นล่างขึ้นอยู่หนาแน่นที่สำคัญ ได้แก่ พญาไม้ ตะเคียนทอง หลุมพอ จำปา ยาง ยูง บุนนาค ตะแบก อินทนิล มังตาล กะบาก ตาเสือ ตะเคียนทราย สมพง พิกุลป่า มะม่วงป่า ไข่เขียว ฯลฯ ไม้พื้นล่าง ได้แก่ หวายชนิดต่าง ๆ ระกำ ไม้ไผ่ เฟิร์น สัตว์ป่าที่อาศัยอยู่ ได้แก่ สมเสร็จ กระทิง เสือดำ หมี เก้ง ลิง ค่าง หมูป่า หมีขอ เลียงผา กระรอก งูเห่า งูจงอาง งูเหลือม เต่า ตะพาบน้ำ ไก่ป่า นกหว้า นกกาฮัง นกเงือก ฯลฯ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีสัตว์ที่เป็นจุดเด่นที่สำคัญยิ่ง คือ “ปูเจ้าฟ้า” ปูน้ำตกพันธุ์ใหม่ พบเพียงแห่งเดียวในโลกที่บริเวณน้ำตกหงาว จังหวัดระนอง
สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ
   น้ำตกหงาว เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของจังหวัดระนอง ตั้งอยู่ในพื้นที่ หมู่ที่ 1 ต.หงาว อ.เมือง จ.ระนอง เดินทางจากตัวเมืองไปตามถนนเพชรเกษม ประมาณ 13 กิโลเมตร แยกซ้ายมือตรงข้ามภูเขาหญ้า เข้าไปอีกประมาณ 1 กิโลเมตร เป็นน้ำตกที่ไหลลงจากสันเขาสูงชันสามารถมองเห็นได้ในระยะไกล เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของจังหวัดระนอง
   น้ำตกคลองเพรา มีน้ำไหลตลอดปี มี 5 ชั้น ชั้นที่ 3 เป็นชั้นที่น้ำโจนสูงสุด 36 เมตร อยู่ห่างจากถนนสายหลังสวน–ทุ่งตะโก
   น้ำตกบางริ้น ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 ต.บางริ้น อ.เมือง จ.ระนอง จากแยกซ้ายมือ ตรงสะพานบางริ้น ไปตามถนนสายเหมืองดินขาว เลียบคลองบางริ้น เข้าไปประมาณ 3 กิโลเมตร เป็นน้ำตกที่ไหลจากหน้าผาลาดเขาสูงชัน เป็นน้ำตกที่มีความสวยงามอีกแห่งหนึ่งของจังหวัดระนอง
เข้าไปเป็นระยะทางประมาณ 15 กิโลเมตร
   น้ำตกเชี่ยวคล้าย ตั้งอยู่ในหุบเขา ต.บางพระเหนือ อ.ละอุ่น จ.ระนอง เป็นน้ำตกที่มีความสวยงาม มีน้ำไหลตลอดปี
   ปูเจ้าฟ้า (Phricotelphusa Sirindhorn Naiyanete) เป็นปูชนิดใหม่ของโลกพบครั้งแรกที่น้ำตกหงาว มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ที่โดดเด่นไม่เหมือนปูน้ำจืดทั่ว ๆ ไป คือ ริมบริเวณส่วนของกระดองและก้ามเป็นสีขาว บริเวณฝีปากและเบ้าตา และขาทั้งสี่คู่ เป็นสีม่วง
   โกมาซุม ดอกไม้ประจำจังหวัดระนอง เป็นกล้วยไม้ชนิดหนึ่ง มีชื่อว่า “เอื้องเงินหลวง” (Dendrobium -Formosum) มีลักษณะคล้ายดอกแคทลียา กลีบสีขาว กลีบใหญ่จะมีแต้มสีเหลืองอ่อนอยู่ตรงกลาง ดอกจะมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ จะออกดอกในช่วงเดือนตุลาคม ถึงเดือนธันวาคม พบมากบริเวณป่าที่มีความชุ่มชื้นสูง โดยเฉพาะป่าที่น้ำตกหงาว
   บัวผุด (Reffesia Kereii Mejjer) พันธุ์ไม้ชนิดใหม่ของโลก เป็นพืชในวงศ์ (Reffesiaceae) เป็นกาฝากชนิดหนึ่ง จะโผล่แต่เฉพาะดอกซึ่งเป็นดอกเดี่ยวขึ้นตามพื้นดินในช่วงฤดูฝน มีลักษณะคล้ายดอกกระหล่ำปลีสีแดงคล้ำ
การเดินทาง
   อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว มีที่ทำการอยู่ที่บริเวณน้ำตกหงาว ตำบลหงาว อำเภอเมือง จังหวัดระนอง จากตัวเมืองระนองไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 (ระนอง–ราชกรูด ) เป็นระยะทางประมาณ 13 กิโลเมตร แยกขวาเข้าไปเป็นระยะทางประมาณ 700 เมตร
   สำหรับการเดินทางไปน้ำตกคลองเพรา ใช้เส้นทาง หลังสวน – ทุ่งตะโก จากตลาดหลังสวนเป็นระยะทางประมาณ 10 กิโลเมตร ถึงสี่แยกสามหม้าย เลี้ยวซ้ายเข้าไปเป็นระยะทางประมาณ 15 กิโลเมตร
มีเส้นทางเดินไพรศึกษาธรรมชาติ โดยเจ้าหน้าที่อำนวยความสะดวก มีสถานที่สำหรับกางเต็นท์พักแรมแคมป์ปิ้ง และร้านสวัสดิการ บริการอาหาร เครื่องดื่ม สนใจติดต่อได้ที่ทำการอุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว ตำบลหงาว อำเภอเมือง จังหวัดระนอง 85000
สถานที่ติดต่อ
   อุทยานแห่งชาติน้ำตกหงาว ตำบลหงาว อ.เมือง จ.ระนอง 85000 โทรศัพท์ : (077) 848181