• พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้
• ประสูติเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2055
• รัชสมัยก่อนหน้า: พระเจ้าเมงจีโย
• รัชสมัยถัดไป: พระเจ้าบุเรงนอง
• ราชวงศ์ตองอู ระหว่างปี พ.ศ. 2079 ถึง พ.ศ. 2093
• ราชวงศ์ : ตองอู
• พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ เป็นพระโอรสเพียงพระองค์เดียวของ พระเจ้าเมงจีโย (เมงกะยินโย) ซึ่งเป็นปฐมกษัตริย์ของราชวงศ์ตองอู
• พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ ตามมหาราชวงษ์พงศาวดารพม่า ระบุว่า ประสูติเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2055 ที่เมืองตองอู ก่อนประสูติมีลางบอกเหตุ ปรากฏฝนตกลงมาที่ใดก็เกิดลุกเป็นไฟ โหรหลวงทำนายว่าเป็นลางมงคล พระโอรสที่จะประสูติเป็นผู้มีบุญญาธิการ ขึ้นครองราชย์สืบต่อจากพระราชบิดาด้วยพระชนมายุ 24 พรรษา มีพระนามว่า ตะเบ็งชะเวที (ตะเบ็งชะเวตี้ แปลว่า สุวรรณเอกฉัตร - ร่มทอง) และภายหลังขึ้นครองราชย์ พระนามได้เปลี่ยนเป็น เมงตะยาชะเวที (แปลว่า พระมหาธรรมราชาฉัตรทอง - คำว่า เมงตะยา นี้เป็นที่มาของชื่อ มังตรา) มีมเหสี 2 พระองค์ นามว่า เคงเมียด และ เคงโซโบ ทรงครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 2079 ถึง พ.ศ. 2093
• ทรงได้รับการกล่าวขานว่าเป็นกษัตริย์นักรบที่เก่งกาจ เพราะตลอดรัชกาลพระองค์ทำสงครามเป็นส่วนใหญ่ โดยก่อนขึ้นครองราชย์ เมื่อเจริญพรรษาขึ้น ทรงกระทำพิธีเจาะพระกรรณ (เจาะหู) อันเป็นราชประเพณีของพม่าเช่นเดียวกับพระราชพิธีโสกันต์ของไทย โดยเลือกที่จะทำพิธีที่พระเจดีย์ชเวมอดอ (พระธาตุมุเตา) กลางเมืองหงสาวดีของมอญ โดยมีทหารคุ้มกันแค่ 500 นาย โดยไม่ทรงหวาดหวั่นทหารมอญนับหมื่นที่ล้อมอยู่ จนเป็นที่เลื่องลือไปทั่ว และเมื่อทรงครองราชย์ พระองค์ได้ทำการสงครามแผ่ขยายอาณาจักรตองอูไปตามหัวเมืองต่าง ๆ เช่น ยะไข่, พะสิม, หงสาวดี, แปร, เมาะตะมะ และ อยุธยา เป็นต้น โดยเฉพาะ การได้ชัยชนะเหนือหงสาวดี โดยนับว่าเป็นกษัตริย์พม่าพระองค์แรกที่สามารถเอาชนะหงสาวดี ซึ่งเป็นเมืองหลวงของชนชาติมอญ อันเป็นคู่ปรับสำคัญของชาวพม่าในอดีต และได้ย้ายเมืองหลวงจากตองอูลงมาที่หงสาวดี
• พงศาวดารพม่า กล่าวว่าพระองค์เป็นกษัตริย์พม่าพระองค์แรกที่ทำสงครามกับอยุธยา ด้วยศึกเชียงไกร เชียงกราน และจากสงครามคราวเสียสมเด็จพระสุริโยทัย คนไทยรู้จักพระองค์ในนามว่า พระเจ้าหงสาวดีลิ้นดำ
• สิ้นพระชนม์ด้วยพระชนมายุ 38 พรรษา ในปี พ.ศ. 2093 จากการลอบปลงพระชนม์โดยทหารรับใช้คนสนิทชาวมอญ ชื่อ "สมิงสอทุต" ด้วยการตัดพระศอ หลังจากสิ้นสงครามเสียสมเด็จพระสุริโยทัย เพียง 3 เดือน ตามพงศาวดารเล่าว่า พระองค์เสวยแต่น้ำจัณฑ์จนเสียสติ