เนื่องจากมูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืชแห่งประเทศไทย และนายชวน หลีกภัย ได้มีหนังสือแจ้งกรมป่าไม้ให้สำรวจจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ ในบริเวณเกาะรอก กำหนดที่ดินเกาะไม้งามใต้ เกาะตะละเบ็ง เกาะลันตาใหญ่ เกาะไหง เกาะตุกนลิมา เกาะรอกนอก เกาะรอกใน เกาะหินแดง และเกาะใกล้เคียง ในท้องที่ตำบลเกาะกลาง ตำบลเกาะลันตาน้อย และตำบลเกาะลันตาใหญ่ อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ ให้เป็น อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา ในปี พ.ศ. 2533 มีเนื้อที่ 134 ตารางกิโลเมตรหรือ 83,750 ไร่ นับเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 62 ของประเทศไทย
ลักษณะภูมิประเทศ
   ลักษณะภูมิประเทศโดยรวมเป็นภูเขาสลับซับซ้อน และค่อนข้างลาดชัน ปรากฏที่ราบเฉพาะบริเวณชายหาดทางตอนใต้ พื้นที่ส่วนใหญ่มีความลาดชันมากกว่า 35 เปอร์เซ็นต์ ไปจนถึงบริเวณตอนกลางของเกาะที่มีความลาดชันมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ ความสูงจากระดับน้ำทะเล ตั้งแต่ 100 เมตร ไปจนถึงยอดเขาสูงที่สุด มีความสูง 488 เมตร
ลักษณะภูมิอากาศ
   ฝนจะตกมากในเดือนกันยายน เท่ากับ 391.4 มิลลิเมตร และต่ำสุดในเดือนมกราคม 6.5 มิลลิเมตร จำนวนวันฝนตกมากที่สุดในเดือนกันยายน เท่ากับ 21.6 วัน และต่ำสุดในเดือนกุมภาพันธ์ เท่ากับ 1.6 วัน
พันธุ์ไม้และสัตว์ป่า
   ทรัพยากรป่าไม้มีความอุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลายของพรรณพืชมาก ซึ่งสามารถจำแนกออกได้ดังนี้
ป่าดิบชื้น คิดเป็นเนื้อที่ 19.42 ตารางกิโลเมตร ปรากฏอยู่บริเวณเกาะลันตาใหญ่ ตลอดแนวเทือกเขาลันตา ซึ่งครอบคลุมพื้นที่เกือบทั้งหมดของอาณาเขตของอุทยานแห่งชาติ ป่าดิบชื้นที่พบมีไม้ชั้นบน และไม้ชั้นกลางความสูงโดยเฉลี่ย 15-25 เมตร พันธุ์ไม้ที่สำคัญได้แก่ เคี่ยมคะนอง ยางแดง ตะแบกนา ตะเคียนหิน เป็นต้น และมีพันธุ์ไม้จำพวกปาล์มและหวาย เป็นไม้พื้นล่างของป่า พันธุ์สำคัญที่พบ ได้แก่ กะพ้อ หวายขม หวายตะค้าทอง หวายงวย เป็นต้น
   ป่าชายเลน พบบริเวณ เกาะไม้งาม เกาะไม้งามใต้ และเกาะงู เกาะเหล่านี้เป็นเกาะที่มีขนาดไม่ใหญ่นัก และมีสภาพเป็นป่าชายเลนทั้งเกาะ ไม้ส่วนใหญ่มีระดับความสูงที่ใกล้เคียงกันโดยมีความสูง 5 เมตร โดยเฉลี่ยพันธุ์ไม้ที่พบได้แก่ แสมขาว โกงกางใบเล็ก โกงกางใบใหญ่
   ป่าชายหาด พบเป็นบริเวณไม่กว้างนัก ระหว่างรอยต่อของชายหาดกับป่าดิบชื้นของเกาะไหง พันธุ์ไม้ที่สำคัญได้แก่ หูกวาง หยีทะเล ผักบุ้งทะเล และเตยทะเล เป็นต้น
   สัตว์ป่า แบ่งออกได้เป็น 6 ประเภทใหญ่ๆ คือ
   จำพวกสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนม มีจำนวน 20 วงศ์ 30 สกุล 38 ชนิดในจำนวนสัตว์ทั้ง 38 ชนิดนั้น มี 2 ชนิดได้หมดไปจากเกาะลันตาแล้ว คือ กวางป่า และเสือโคร่ง ส่วนอีกชนิดหนึ่งคือ พะยูน ซึ่งเป็นสัตว์ป่าสงวน และอีก 2 ชนิดอยู่ในสถานะที่กำลังจะหมดไป คือ เก้ง และเสือปลา และสัตว์ที่หายากอีกชนิดหนึ่งคือ ค้างคาวมงกุฎหูโตมาร์แชล
   นก มีทั้งสิ้น 58 วงศ์ 130 สกุล 185 ชนิด นกที่พบบ่อยอยู่ในอุทยานแห่งชาติ เช่น เหยี่ยวแดง นกนางนวลแกลบคิ้วขาว นกเขาเขียว เป็นต้น ส่วนนกที่พบเห็นได้ค่อนข้างยาก เช่น นกขุนแผนอกสีส้ม นกเดินดงสีเทาดำ และนกปลีกล้วยเล็ก เป็นต้น
   สัตว์เลื้อยคลาน ชนิดที่พบได้ง่าย เช่น จิ้งจกหางแบน เหี้ย งูเหลือม และงูเห่าตะลาน เป็นต้น
   สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก มีอยู่เพียง 2 ชนิด ชนิดที่พบเห็นได้ตามลำคลองทั่วไปคือ กบทูด และอึ่งน้ำเต้า ส่วนตามอาคารที่พักและตามแหล่งน้ำทั่วๆ ไปในป่าจะพบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก เช่น เขียดตะปาด และคางคกแคระ ชนิดที่หายากและพบได้น้อย คือ กบดอร์เรีย
   ปลาน้ำจืด และปลาทะเล แหล่งน้ำจืดต่างๆ สามารถพบปลาน้ำจืด เช่น ปลาซิวใบไผ่เล็ก ปลาช่อนก้าง ปลาตะเพียนจุด เป็นต้น สำหรับปลาทะเลที่พบตามแนวปะการัง ชายฝั่งหาดหิน และปากคลองน้ำจืด เช่น ปลาโทง ปลาปากคม และปลาปักเป้าหนามทุเรียน เป็นต้น
   สัตว์ในแนวปะการังปะการังที่พบ เช่น ปะการังลูกโป่ง ปะการังเขากวางขนาดใหญ่ ปะการังเห็ด ปะการังดอกไม้ ปะการังดาวใหญ่ เป็นต้น
บ้านพัก-บริการ
   ที่พักนักท่องเที่ยว พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวก จำนวน 2 แห่ง บริเวณ หาดทะลุ (เกาะรอก) ประเภทบ้านพัก จำนวน 1 หลัง ชื่อบ้าน อุหมัง และบริเวณที่ทำการอุทยานแห่งชาติ (แหลมโตนด) ประเภทบ้านพัก จำนวน 1 หลัง ชื่อบ้าน กระพ้อ
แหล่งท่องเที่ยว
   เกาะตะละเบ็ง เป็นเกาะที่มีรูปลักษณะเป็นหินปูน มีชายหาดเล็กๆ เมื่อน้ำทะเลขึ้นจะท่วมบริเวณชายหาด มีลักษณะของโพรงถ้ำอยู่ริมน้ำ เป็นที่อาศัยของนกนางแอ่น
   เกาะไหง มีชายหาดที่ยาวและเงียบสงบ เป็นแหล่งดูปะการังน้ำตื้นที่สมบูรณ์ อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติประมาณ 18 กิโลเมตร
   เกาะรอก ประกอบด้วยเกาะรอกนอกและเกาะรอกใน มีหาดทรายที่สวยงามตลอดแนวทางด้านตะวันออกของเกาะรอกในและทางด้านตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะรอกนอก มีจุดเด่นที่น่าสนใจ ได้แก่ ปะการัง
   เกาะลันตาใหญ่ มีหาดทรายสวยงามอยู่ทางด้านหลังเกาะ และเกาะเล็กเกาะน้อยอยู่ใกล้เคียง เป็นที่ตั้งของที่ทำการอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา ที่อยู่ปลายสุดของเกาะลันตาใหญ่ มีลักษณะเป็นที่ราบรูปสามเหลี่ยมปลายด้านหนึ่งยื่นออกไปในทะเล มีต้นตาลสูงเด่น อีกด้านหนึ่งเป็นเขาสูงชันที่ปกคลุมด้วยป่าดงดิบ
   เกาะห้าหรือเกาะหินห้าลูก เป็นกลุ่มเกาะ 5 เกาะ เกาะห้าใหญ่จะมีลักษณะของทุ่งหญ้าอยู่บนสันเกาะ มีเกาะรูปคล้ายใบเรือ เป็นเกาะที่มีน้ำลอดได้เมื่อขึ้นอยู่บนสันเกาะจะมีมุมทิวทัศน์ที่สวยงาม ในบริเวณดังกล่าวมีปะการังน้ำตื้น
   แหลมธง อยู่ทางด้านทิศเหนือหรือหัวเกาะรอกใน ด้านที่เป็นโขดหน้าผามองคล้ายเป็นเกาะเล็กๆ หากยืนมองที่หาดด้านตรงข้ามจะเห็นพระอาทิตย์ตกระหว่างช่องนั้น
   หาดทะลุ เป็นหาดทรายทางด้านท้ายเกาะรอกนอก มีทรายที่ขาวละเอียด สามารถเดินผ่านทะลุไปยังอีกด้านหนึ่งของเกาะ ซึ่งมีรูปร่างเป็นอ่าวโค้งคล้ายเกือกม้า สองด้านของอ่าวเป็นหน้าผาหินสีดำสูงชัน
   อ่าวม่านไทร เป็นหาดทรายอีกช่วงหนึ่งของเกาะรอกนอก มีสภาพป่าผสมกันอยู่ระหว่างป่าชายเลน ป่าชายหาด และป่าดงดิบ เป็นหาดที่ยาว น้ำค่อนข้างตื้น หากเดินลึกเข้าไปในป่าจะพบต้นไทรขนาดใหญ่ที่ปล่อยรากย้อยลงมาประดุจม่าน ที่มีความกว้างประมาณ 5–6 เมตร
   อ่าวศาลเจ้า เป็นหาดทรายที่อยู่ในช่วงเกือบถึงเกาะรอกใน มีน้ำซับที่ซึมออกมาในช่วงฤดูแล้ง เป็นแหล่งน้ำที่สามารถใช้ได้ตลอดปี
การเดินทาง
   รถโดยสารประจำทาง นักท่องเที่ยวสามารถเลือกเดินทางมายังจังหวัดกระบี่ได้ตามความสะดวก โดยการเดินทางจากกรุงเทพฯ มายังจังหวัดกระบี่ โดยใช้บริการบริษัทขนส่ง ซึ่งมีระยะทางทั้งหมด 860 กิโลเมตร อัตราค่าโดยสารรถธรรมดา ราคา 270 บาท รถปรับอากาศ 486 บาท
สถานที่ติดต่อ
   อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะลันตา 59 หมู่ที่ 5 บ้านแหลมโตนด ต.เกาะลันตาใหญ่ อ.เกาะลันตา จ.กระบี่ 81150