• สถานที่ตั้ง : อยู่ระหว่างแขวงสะหวันนะเขต แขวงเซกองและแขวงจำปาสัก
• เมืองหลวง : เมืองสาละวัน
• จากแขวงจำปาสักขึ้นไปทางเหนือจะถึงแขวงสาละวัน แขวงนี้ไม่ค่อยโดดเด่นเท่าไรนัก แต่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าไม้ มีภูเขาใหญ่ จัดเป็น 1 ใน 4 แขวงแห่งที่ราบสูงบอละเวน ที่ได้รับการยกย่องว่ามีธรรมชาติที่ดีมาก เมืองหลวงชื่อ “สาละวัน” ถ้ามาเที่ยวน้ำตกตาดฟานและตาดเยือง จะเดินทางต่อไปอีกไม่ไกลก็ถึงแล้ว
• สาละวันเป็นเมืองสำคัญหนึ่งของลาวใต้ แม้จะเป็นเมืองที่มีขนาดเล็กใจกลางของป่าทึบและภูเขาสูง แต่ก็อุดมไปด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหารมีที่ราบอยู่ริมแม่น้ำโขง ทิศเหนือติดกับแขวงสะหวันนะเขต ทิศใต้ติดกับปากเซและเซกอง ทิศตะวันออกมีภูเขาเป็นพรมแดนกั้นกับประเทศเวียดนาม ทิศตะวันตกตรงข้ามกับจังหวัดอุบลราชธานี
• แขวงสาละวันมีประชากร 260,000 คน มีเชื้อชาติมอญ-เขมร ตะโอย ละไว กะตัง อาลัก ละเวน งาย ตง ปากอ คะไน กะตู และกะโด
สาละวัน เดิมชื่อ เมืองมำ เป็นเมืองชายแดนของอดีตอาณาจักรจำปาสัก ได้รับผลกระทบเสียหายร้ายแรงสมัยสงครามอินโดจีน และจากการสู้รบระหว่างฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวาของลาว
แหล่งท่องเที่ยว
• สวนอุทยานแห่งชาติเชียงทอง : ตังอยู่ อำเภอเชียงทอง อยู่ทางทิศตะวันตกของแขวง สวนอุทยานแห่งชาติเชียงทอง เป็นสวนป่าไม้ขนาดใหญ่ครอบคลุมพื้นที่ 995 ตารางกิโลเมตรทางด้านตะวันตกของแขวง เป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติและต้นน้ำลำธารที่สำคัญ เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าหายาก บรรยากาศคล้ายกับอุทยานแห่งชาติผาแต้ม จังหวัดอุบลราชธานี นักท่องเที่ยวสามารถเดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติได้ แต่ควรมีคนนำทางเพราะมีสัตว์ป่าหลายชนิด และยังเป็นจุดชทปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เป็นเอกลักษณ์ของที่นี่ คือเมื่อเดินขึ้นเขาไปถึงยอดหน้าผา จะเห็นภาพเขียนสียุคก่อนประวัติศาสตร์เป็นลายแดงบนหน้าผาพลิ้วไหวสวยงามเหมือนที่ผาแต้ม
• น้ำตกเซเซด : ตั้งอยู่ในเขตบ้านแบ่ง ห่างจากตัวเมืองมาทางทิศใต้ 20 กิโลเมตร สามารถเหมารถตุ๊กตุ๊กที่ท่ารถสถานีขนส่งสาละวัน ราคา 200,000 กีบ/วัน หรือนั่งรถไปลงที่บ้านแบ่งและต่อรถไปอีก 10 กิโลเมตร น้ำตกนี้เป็นน้ำตกที่ขึ้นชื่อของสาละวัน ไม่สูงชันและกว้างใหญ่ แต่สายน้ำสีฟ้าใสที่ไหลลัดเลาะมาตามโขดหินสูง 5 เมตร ลงสู่แอ่งน้ำและมีความร่มรื่นของพรรณไม้ที่สวยงาม น้ำตกเซเซดเป็นต้นน้ำสายหนึ่งของแม่น้ำเซเซดและเป็นสาขาเล็กของแม่น้ำเซโดน
• น้ำตกตาดเลาะ : ตั้งอยู่ห่างตัวเมืองสาละวันมาทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ประมาณ 28 กิโลเมตร ตาดเลาะเป็นน้ำตกที่เกิดจากสายน้ำเซเซไหลลัดเลาะผ่านหมู่บ้านลงสู่แอ่งน้ำเบื้องล่าง ชาวบ้านจึงเรียกว่า ตาดเลาะ เป็นน้ำตกที่ใช้ผลิตกระแสไฟฟ้าในลาว และจำหน่ายกระแสไฟฟ้ามายังเมืองไทย ตัวน้ำตกสูง 10 เมตร จุดเด่นอยู่ที่สายน้ำที่ไหลผ่านชั้นของตัวน้ำตกลดหลั่นลงสู่แอ่งน้ำใหญ่ สามารถเล่นน้ำได้มีจุดนั่งชมวิวทิวทัศน์ และสามารถเดินเข้าไปชมน้ำตกจาดรังซึ่งอยู่ด้านบนของน้ำตกตาดเลาะได้ บริเวณนี้มีที่พักหลายแห่งไว้ให้บริการจะเปิดในรูปแบบของเรือนพักที่ตกแต่งแบบเรียบง่าย เช่น Sayse Tad Lo Guesthouse&Resort เป็นรีสอร์ทที่สวยมาก โทร. (856 34) 211886, 020 564 2489
• บึงจระเข้ : ตั้งอยู่ในเขตตำบลเซโดน ห่างจากตัวเมือง 80 กิโลเมตร การเดินทางค่อนข้างลำบาก ต้องเหมารถกระบะของชาวบ้านเข้าไป ขับเลียบถนนไปหนองบัวทาง และหนองกางดง ตำบลเซโดน บ้านหนองบัวเป็นต้นน้ำของแม่น้ำเซโดน มีจระเข้พันธุ์สยามอยู่มากมาย เช่นเดียวกับที่บ้านหนองกางดง เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการศึกษาพฤติกรรมการดำรงชีวิตตามธรรมชาติของจระเข้ แต่จะไม่มีโชว์เหมือนเมืองไทย
• หมู่บ้านกะตัง : ตั้งอยู่ในเขตเมืองตุ้มลานตอนเหนือของแขวง ต้องเหมารถตุ๊กตุ๊กไปตามทางหลวงหมายเลข 23 ไปทางเหนือของสาละวันประมาณ 40 กิโลเมตร ราคาค่อนข้างแพงเพราะไปลำบาก หรือจะนั่งรถโดยสารท่าแตง สาละวัน นั่งไปถึงหมู่บ้านได้ หมู่บ้านกะตังเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของชนเผ่ากะตังที่อยู่นวมกันกว่า 30 ครอบครัว ในเขตบ้านหลังยาวประมาณ 100 เมตร ชนเผ่านี้มีชื่อเสียงในด้านทอผ้า เป็นผ้าหน้าแคบแต่สีสันสวยงามมาก สามารถไปพักแบบโฮมสเตย์ได้ ไปศึกษาวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิมของชาวลาวและชาวเขาเผ่าต่างๆ ตกเย็นชาวบ้านจะรวมตัวกันก่อกองไฟ มีการเต้นรำของหญิงชนเผ่า คล้ายกับแสดงรับขวัญสมาชิกใหม่ เป็นการต้อนรับนักท่องเที่ยวที่มาที่นี่
• หมู่บ้านตะโอย : ตั้งอยู่ในเขตตำบลตะโอย เลยเมืองตุ้มลานไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ การเดินทางทุรกันดารมาก วิ่งได้แต่รถกระบะ ใช้เส้นทางเดียวกับไปหมู่บ้านกะตัง แต่เลยไปอีก 50 กิโลเมตร สามารถไปสัมผัสชีวิตของชาวเขาเผ่าตะโอยที่ตั้งถิ่นฐานอยู่ตามหุบเขาลึก 300-1,000 เมตร ราว 26,000 คน เผ่านี้คงขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิมของชาวลาวไว้อย่างเหนียวแน่นสามารถไปพักแบบโฮมสเตย์ได้ แต่อาจไม่สะดวกนัก เพราะชาวเผ่าที่นี่มีจารีตประเพณีการบูชาเทพเจ้านับถือภูตผีอย่างเคร่งครัด การเข้าไปอยู่ที่นี่ไม่ควรแสดงท่าทีลบหลู่ แต่เมื่อนอกเหนือเวลาพิธีกรรมชาวเผ่าก็เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวเข้าไปศึกษาชีวิตของพวกเขาอย่างเป็นกันเอง การได้รับประทานอาหารป่า การศึกษาชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านได้
ที่ราบสูงบอละิเวน
• ที่ราบสูงบอละเวน แปลว่า ที่อยู่ของชาวละเวน เป็นชนกลุ่มน้อยที่มีมากสุดในบริเวณนี้ มีเชื้อสายจากมอญ-เขมร ที่ราบสูงบอละเวนมีความสูงโดยเฉลี่ย 1,200 เมตร อากาศอบอุ่นสบาย เหมาะแก่การเพาะปลูกกาแฟอาราบิก้า และโรบัสต้าที่ฝรังเศสนำเข้ามาปลูก และยังมีชนเผ่าอาลัก อยู่ในหมู่บ้านหลัก 52 เส้นทางไปน้ำตกเซกะตาม หรือกะตามตก ซึ่งมีฝีมือในการทอผ้าโดยนำเอาลูกปัดมาทอเป็นลวดลายคล้ายศิลปะแบบเขมร
ที่พัก โรงแรม รีสอร์ท
• ที่พักที่ใกล้กับแหล่งท่องเที่ยวหาได้ค่อนข้างยากลำบาก เพราะแต่ละแห่งอยู่ไกลจากตัวเมืองมาก จะมีที่พักแบบโรงแรมระดับ 3-4 ดาว เรือนพัก และตึกแถว เรียงรายอยู่รอบตัวเมือง โดยมีศูนย์กลางอยู่ตลาดใหญ่เท่านั้น
ร้านอาหาร
• ในแขวงสาละวัน ตลาดเป็นศูนย์รวมของอาหารรสชาติดีดีมากมาย มีให้เลือกทั้งอาหารคาว อาหารหวาน อาหารว่าง มีมะพร้าวน้ำหอมลูกโตที่เป็นผลไม้ขึ้นชื่อของที่นี่ มีที่นั่งจิบกาแฟโบราณหรือชาจากใบชาลาว ทานคู่กับซาลาเปาทอดไส้หมูบดและเห็ด มีขนมครก ขนมปังฝรั่งเศส มื้อเที่ยงมีของปิ้งๆ ย่างๆ ให้เลือกหลายอย่าง ราคาประมาณ 2,000 กีบ/ไม้ หรือเป็นอาหารญวนก็มี มื้อเย็นมีเฝอ อาหารเวียดนาม ไว้ให้เลือกมากมาย
การเดินทาง
• ปัจจุบันไม่มีการคมนาคมใดๆ มุ่งหน้าไปถึงแขวงสาละวันได้โดยตรง จะต้องผ่านปากเซก่อน จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 ถึงสระบุรี เลี้ยวเข้าทางหลวงหมายเลข 2 ต่อด้วยทางหลวงหมายเลข 24 ไปถึงอุบลราชธานี ระยะทางประมาณ 629 กิโลเมตร ขับรถไปตามเส้นทางหมายเลข 207 ไปยังด่านพรมแดนช่องเม็ก ไปสู่เมืองปากเซ จะเลือกนั่งรถโดยสารหรือรถแท็กซี่ไปยังเมืองปากเซก็ได้ ระยะทาง 42 กิโลเมตร เมื่อถึงปากเซต้องต่อรถโดยสารสายใต้เข้าแขวงสาละวัน มีรถ 4เที่ยว/วันคือ 07.30, 09.00, 12.15 และ 14.00 น. ใช้เวลาประมาณ 5 ชั่วโมง